دوشنبه ١٣٩٧/١١/١    EN


 آیین‌نامه  (Regulation)به مقرراتی گفته می‌شود که مقامات صلاحیت‌دار (مانند وزیر) وضع و در معرض اجرا می‌گذارند. خواه هدف آن تسهیل اجرا و تشریح قانونی از قوانین موضوعه باشد؛ خواه در مواردی باشد که اساساً قانونی وضع نشده است. به آن نظام‌نامه هم گفته‌اند.

تفاوت اساسی قانون و آیین‌نامه در مراجع تصویب‌کنندهٔ آن‌ها است؛ به‌طوری‌که قانون از مجاری مجالس تنقیح و تصویب می‌گردد، ولی آیین‌نامه توسط سازمان‌های دولتی مصوب می‌گردد؛ ضمن این‌که ابطال آیین‌نامه‌های مغایر با قانون با دیوان عدالت اداری است.

بخشنامه(Circular)  دستورالعمل‌هایی هستند که برای تسهیل اجرای قوانین و آیین‌نامه‌ها به کارکنان ابلاغ می‌گردد. بخشنامه‌ها به‌منظور ابلاغ قوانین و مقررات، ارائه اطلاعات و تغییراتی در روال وضع اداری، ابلاغ دستورالعمل‌ها و ابلاغ به‌منظور هماهنگی تهیه و تدوین می‌شوند.

دستورالعمل (Guideline) تعیین ضوابط اجرایی برای واحدهای سازمان به‌منظور ارائه اطلاعات فنی و عملی است. دستورالعمل عبارت است  از ترتیب انجام کار به ترتیب اجرای آن‌که برای اجرا به مقامات صالحه و در حدود وظایف و مسئولیت به کارکنان ابلاغ می‌شود. دستورالعمل‌ها به دو نوع اداری و فنی تقسیم می‌شوند. دستورالعمل‌های اداری به‌منظور اجرای ضوابط اجرایی اداری، مالی و منابع انسانی و همچنین راهنماهای کاری در این حوزه به واحدهای سازمان ابلاغ می‌گردند و دستورالعمل‌های فنی شامل ضوابط اجرایی تخصصی واحدها و همچنین راهنمای فنی می‌باشند.